การต่อเติมครัวนั้น ควรถูกมองว่าเป็นเรื่องเล็กน้อยจริงหรอ?
เป็นคำถามที่ “ลุงช่าง” ยกขึ้นมาเพื่ออธิบายว่า จริงๆ แล้ว “ครัวหลังบ้านก็ไม่ต่างจากบ้านหลังเล็กๆหลังหนึ่ง” เลยนะ เพราะการต่อเติมครัวก็จำเป็นต้องมีโครงสร้างที่ครบถ้วนเช่นเดียวกับการสร้างบ้านใหม่ ตั้งแต่ฐานราก (เสาเข็ม), คาน, พื้น, ผนัง, ฝ้า, ระบบไฟฟ้าและระบบน้ำ เพียงแต่มันย่อขนาดลงมา…เท่านั้น
ถึงแม้ว่าการต่อเติมครัวจะมีขนาดเล็กกว่าบ้าน ไม่ได้ต้องใช้ลายเซ็นต์วิศวกรเหมือนตอนขออนุญาตก่อสร้างบ้าน แต่มีความจำเป็นต้องใช้ความรู้ด้านวิศวกรรมอย่างถูกต้องเช่นเดียวกัน เพราะปัญหาที่เกิดขึ้นเป็นไปได้ตั้งแต่การทรุดตัว ไปจนถึงการที่ส่วนต่อเติมถล่มทับจนเสียชีวิตเลยก็ได้ การเลือกผู้รับเหมาที่มีความรู้ด้านวิศวกรรมจึงมีความสำคัญมากในการต่อเติมครัวนะคะ
วันนี้ Think of Living เลยชวน “ลุงช่าง” มาร่วมพูดคุย ให้ความรู้เรื่องงานก่อสร้างต่อเติมแบบเน้นๆ ให้กับทุกคนในบทความ “คู่มือกันพัง ที่ต้องฟัง ก่อนต่อเติม” EP. 2 ต่อเติมครัวแบบนี้ = บ้านพัง! ก่อนอื่นขอทำความเข้าใจให้ตรงกันก่อนว่า การต่อเติมครัวหลังบ้านประกอบด้วยโครงสร้าง 7 ส่วนหลัก ดังนี้
1. หลังคา : ทำหน้าที่กันแดด, กันฝน และกันลม รวมถึงสิ่งสกปรกต่างๆ ที่จะเข้ามาในห้องครัว
2. ระบบดูดอากาศ : ทำหน้าที่กำจัดควัน กลิ่น ความร้อน และไอน้ำมัน ออกจากห้องครัว เพื่อให้อากาศถ่ายเท ลดการสะสมของคราบไขมันและสิ่งสกปรก ทำให้บรรยากาศน่าอยู่ขึ้น ป้องกันปัญหาเชื้อรา และช่วยยืดอายุการใช้งานของเครื่องครัวและเฟอร์นิเจอร์ ส่วนนี้มีความสำคัญมากแต่คนส่วนใหญ่ไม่ค่อยให้ความสำคัญ จะมาเห็นความสำคัญเมื่อทำกับข้าวแล้ว กลิ่นและควันระบายออกไปไม่ได้
3. ฝ้าเพดาน : ทำหน้าที่ปกปิดงานระบบสายไฟ ท่อต่างๆ ให้เรียบร้อยสวยงาม ช่วยลดความร้อนจากหลังคา ป้องกันแมลงและฝุ่น
4. รางน้ำ : เป็นทางน้ำให้ฝนที่ตกลงมาจากหลังคาไหลลงสู่ท่อระบายน้ำ หรือจุดที่กำหนดอย่างเป็นระบบ เพื่อป้องกันความเสียหายต่อโครงสร้างบ้าน
5. ผนัง : ทำหน้าที่กั้นให้ครัวเป็นสัดส่วน และช่วยกันน้ำเข้าสู่ห้องครัว
6. พื้น : ทำหน้าที่รับน้ำหนักเฟอร์นิเจอร์ต่างๆ แล้วถ่ายน้ำหนักนั้นลงสู่เสาและคาน
7. เสาเข็ม : ทำหน้าที่เป็นฐานรากรับน้ำหนักทั้งหมดของโครงสร้างอาคารและถ่ายเทน้ำหนักนั้นลงสู่ชั้นดินที่แข็งแรง เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดการทรุดตัว ทำให้โครงสร้างมีความมั่นคงและปลอดภัย
เมื่อทราบถึงโครงสร้างหลักๆ ของครัวหลังบ้านแล้ว ทีนี้มาดูกันว่าปัญหาที่มักเจอเป็นประจำจากการต่อเติมครัวหลังบ้านจะมาจากส่วนไหนกันบ้าง เราจะพาไปหาคำตอบกับ “ลุงช่าง” กันค่ะ
– เสาเข็ม (ฐานราก) ครัวหลังบ้านควรใช้แบบไหนดี?
– ต่อเติมผนังครัวจนชิดกำแพงเลยได้มั้ย?
– กลิ่นและควันจากการทำอาหารฟุ้งอยู่ในบ้านทำอย่างไรดี?
– ระดับพื้นในครัวไม่ควรออกแบบให้เท่ากับระดับบ้านหลัก?
คำถาม : เสาเข็ม (ฐานราก) ครัวหลังบ้านควรใช้แบบไหนดี?
ลุงช่าง : รูปแบบฐานรากที่ดีที่สุดคือ การตอกเสาเข็มยาวคู่หลังบ้าน และยิ่งดีมากเมื่อโครงการจัดสรรเตรียมฐานรากแบบนี้พร้อมเทพื้นมาให้ เพราะนั่นหมายความว่าโครงสร้างครัวหลังบ้านนี้ก่อสร้างพร้อมตัวบ้านหลักและเป็นส่วนหนึ่งของบ้านเดิม ในกรณีนี้ผู้อยู่อาศัยสามารถตั้งเสาเหล็ก ทำหลังคา และยึดเข้ากับตัวบ้านได้เลย
บางโครงการให้พื้นที่ซักล้างเป็นคานยื่นออกมาจากตัวบ้าน (Cantilever) ซึ่งส่วนของคานยื่นตรงนี้ใช้รองรับน้ำหนักได้เต็มที่เลย แต่ปัญหาคือมักจะยื่นออกมาไม่มาก (เต็มที่ 1-2 เมตร) หากโครงการให้คานยื่นสั้น (เช่น 1.2 เมตร) แต่ต้องการต่อเติมยาวกว่ามาก (เช่น 2 เมตร) จะเกิดปัญหาใหญ่เพราะไม่สามารถเชื่อมโครงสร้างเก่าและใหม่เข้าด้วยกันได้อย่างมั่นคง ในกรณีนี้ควรพิจารณาตัดคานยื่นเดิมทิ้ง และสร้างโครงสร้างใหม่ที่แยกออกจากบ้านเดิมโดยสิ้นเชิงจะคุ้มค่ากว่า
ข้อควรระวัง : ไม่ควรผสมโครงสร้างฐานรากต่างชนิดกัน (เช่น เข็มสั้นกับเข็มยาว) ในพื้นที่ห้องเดียวกัน, หากมีการให้เสาเข็มสั้นมา แต่ต้องการใช้เสาเข็มยาวสำหรับโครงสร้างที่รับน้ำหนักมาก ควร รื้อเข็มสั้นทิ้ง และทำโครงสร้างใหม่ทั้งหมดให้เป็นชุดเดียวกัน จึงอาจพูดได้ว่าการต่อเติมจะง่ายหรือยาก ก็ขึ้นอยู่กับโครงสร้างที่โครงการเตรียมไว้ให้ด้วยเช่นกัน
ต่อเติมผนังครัวจนชิดกำแพงเลยได้มั้ย ?
ลุงช่าง : เมื่อมีการต่อเติมครัวเต็มหลังบ้านจนชิดรั้ว (โดยเฉพาะบ้านทาวน์โฮมที่มีพื้นที่จำกัด เช่น 2 เมตร) จะทำให้เกิดปัญหาการระบายน้ำฝน เพราะไม่มีพื้นที่ให้ติดตั้งรางน้ำยื่นออกไปจากหลังคา ข้อจำกัดนี้ทำให้ช่างต้องติดตั้งรางน้ำอยู่ภายในครัวบ้านแทนที่จะเป็นชายคาที่ยื่นออกไปด้านนอก
อีกปัญหาที่เราเจอจากการไม่เว้นช่องว่างระหว่างผนังกับรั้ว คือ การไม่มีพื้นที่ระบายน้ำและไม่มีพื้นที่สำหรับฉาบผนังด้านนอกเพื่อกันน้ำ เมื่อน้ำฝนตกลงไปในร่องนั้น น้ำจะซึมลงดินได้ไม่เร็วพอ ทำให้เกิดความชื้นสะสม ซึ่งนำไปสู่การที่น้ำซึมเข้าผนังหรือเกิดเชื้อราขึ้น
ทั้ง 2 ปัญหานี้แก้ด้วยวิธีเดียวกัน คือ เว้นช่องว่างจากรั้วอย่างน้อย 30-50 เซนติเมตร การเว้นช่องนี้จะทำให้สามารถติดตั้งรางน้ำด้านนอกได้ และเมื่อน้ำล้นก็จะตกลงในช่องว่างนั้นแทนที่จะเข้าบ้าน และยังช่วยให้ช่างสามารถล้วงมือเข้าไปฉาบผนังด้านในเพื่อป้องกันน้ำซึมได้ แต่เจ้าของบ้านส่วนใหญ่มักไม่เลือกวิธีนี้ เพราะไม่อยากสูญเสียพื้นที่ใช้สอยในครัว ซึ่งนั่นจะส่งผลให้เกิดน้ำรั่วซึมตามผนังขึ้นในอนาคต
กลิ่นและควันจากการทำอาหารฟุ้งอยู่ในบ้านทำอย่างไรดี?
อีกปัญหาหนึ่งที่เกิดบ่อยในการต่อเติมทาวน์โฮมคือ เมื่อมีการต่อเติมครัวเต็มพื้นที่หลังบ้านและด้านข้างก็ถูกปิดด้วยผนังของเพื่อนบ้าน จะเกิดปัญหาอากาศไม่ถ่ายเท ซึ่งครัวเป็นห้องที่ร้อน หากไม่มีทางเข้าและทางออกอากาศร้อนจะถูกอัดอยู่ภายใน
ลุงช่าง : วิธีการระบายอากาศที่ถูกต้อง ควรติดตั้งพัดลมเพื่อดูดอากาศร้อนออก (Ventilation) ให้อากาศที่เย็นกว่าจากส่วนอื่นของบ้านเข้ามาแทนที่ ทำให้เกิดการไหลเวียนของอากาศ
จุดอ่อนของการติดตั้งระบบระบายอากาศ : หากต้องเจาะหลังคาเพื่อติดตั้งท่อระบายอากาศ จุดที่ทะลุหลังคาจะเป็นจุดอ่อนที่อาจทำให้น้ำรั่วซึมได้ หากทำให้ดีควรเดินท่อให้ออกไปนอกบ้าน เหนือระดับหน้าต่าง และควรมีฝาครอบช่องลมเพื่อป้องกันไม่ให้ฝน, แมลง หรือสัตว์เข้าไป
หากครัวถูกสร้างเสร็จไปแล้ว เราสามารถติดตั้งระบบระบายอากาศเพิ่มภายหลังได้ โดยการเจาะผนังหรือหลังคา การทำอาหารที่มีกลิ่นแรง เช่น ผัดกะเพรา หากไม่มีระบบระบายอากาศจะทำให้รู้สึกอึดอัดแน่นอน
ระดับพื้นในครัวไม่ควรออกแบบให้เท่ากับระดับบ้านหลัก?
ลุงช่าง : เนื่องจากครัวเป็นส่วนต่อเติมใหม่ ถึงแม้จะใช้เสาเข็มชนิดเดียวกันกับตัวบ้านหลักก็จะมีการทรุดที่ไม่เท่ากับตัวบ้านอยู่ดี โดยเฉพาะในปีแรกๆ อาจทรุดลงถึง 2 เซนติเมตรต่อปี ก่อให้เกิดปัญหาของระดับพื้นที่แตกต่างกันไปเรื่อยๆ
หากออกแบบระดับพื้นครัวให้เท่ากับระดับพื้นของบ้านหลัก เมื่อเวลาผ่านไปพื้นบ้านที่เคยเสมอกันอาจแตกต่างกันเพียง 0.5 – 2 เซนติเมตร ความแตกต่างเพียงเล็กน้อยนี้ทำให้เกิดอันตรายจากการสะดุด โดยเฉพาะสำหรับผู้สูงอายุ เนื่องจากร่างกายจะตีความว่าพื้นเรียบเสมอกันและจึงอาจไม่ยกเท้าสูง
เพื่อหลีกเลี่ยงอันตรายนี้ ควรออกแบบให้ส่วนต่อเติมมีการลดระดับให้ต่างกันอย่างชัดเจนตั้งแต่แรก เช่น ประมาณ 10 เซนติเมตร หากส่วนต่อเติมทรุดตัวลง ขั้นบันไดอาจกลายเป็น 12 เซนติเมตร แต่ก็ยังคงปลอดภัยเนื่องจากร่างกายรับรู้ว่าเป็นขั้นบันไดที่ชัดเจน
หรือหากก่อสร้างไปแล้วและพื้นมีความต่างระดับเพียงเล็กน้อย แนะนำให้ติดตั้งตัวครอบอลูมิเนียม คล้ายธรณีประตูเพื่อครอบรอยต่อไว้ เพื่อสร้างให้เป็นธรณีประตูที่ชัดเจน
เป็นอย่างไรกันบ้างคะกับ คู่มือกันพัง ที่ต้องฟัง ก่อนต่อเติม EP.2 หวังว่าเพื่อนๆ จะเข้าใจหลักการต่อเติมที่จะช่วยป้องกันปัญหาหลังต่อเติมครัวหลังบ้านได้ และหากใครกำลังจะต่อเติมหลังคาที่จอดรถแล้วไม่อยากให้พลาด >> คู่มือกันพัง ที่ต้องฟัง ก่อนต่อเติม EP.1 | ต่อเติมหลังคาโรงรถแบบนี้ พังแน่! อย่าลืมไปอ่านก่อนต่อเติมกันน๊าาา
