ปัญหา ‘ขยะ’ อาจเป็นเรื่องใกล้ตัวกว่าที่เราคิด เพราะไม่ว่าจะเป็นหมู่บ้านจัดสรร คอนโดมิเนียม และอาคารต่างๆ ก็ต้องมีขยะที่เกิดจากการใช้ชีวิตประจำวันของเราทุกคน ซึ่งหากมีการดูแลจัดการที่ไม่ดี ก็อาจก่อให้เกิดปัญหาต่างๆตามมาได้ง่าย
‘ไม่จำเป็นอย่าไปทิ้งถังหน้าบ้านคนอื่น ไม่มีใครอยากให้หน้าบ้านตัวเองเป็นที่ทิ้งขยะของชุมชน’
..เชื่อไหมครับว่า ผมเคยเจอคลิปใน Social อยู่คลิปนึงที่ดังเป็น Viral รวมถึงเมื่อเร็วๆนี้ก็ได้มีข่าวในลักษณะเดียวกันอีกครั้ง เหตุเกิดจากการที่เพื่อนบ้านชอบนำขยะมาทิ้งในถังหน้าบ้านหลังหนึ่ง เพราะเป็นบ้านหลังเดียวที่มีถังขยะของเทศบาลตั้งอยู่หน้าบ้าน แน่นอนว่าเจ้าของบ้านเค้ารู้สึกไม่พอใจ และเหมือนโดนเอาเปรียบ เนื่องจากเค้าเป็นคนที่ลงทะเบียนกับเทศบาล และจ่ายค่าธรรมเนียมการเก็บขยะเองทุกปี
เห็นไหมครับว่า แค่ปัญหาเล็กๆเรื่อง ‘การทิ้งขยะ’ ก็อาจกลายเป็นปัญหาที่บานปลายในอนาคตได้ ไม่ว่าจะมาจากความไม่รู้ ความมักง่าย หรือใดๆก็แล้วแต่ ซึ่งในบทความนี้เราได้รวบรวมประเด็นที่น่าสนใจ และเราในฐานะพลเมือง/ลูกบ้าน ควรจะต้องรู้ เพื่อให้การอยู่อาศัยร่วมกันในสังคมเป็นไปอย่างสงบสุข ดังนี้ครับ
- ทำไมรถเก็บขยะถึงไม่มาเก็บขยะที่หน้าบ้าน
- ทำไมรถเก็บขยะถึงไม่เก็บขยะบางชิ้น
- ปัญหาเพื่อนบ้านทิ้งขยะล้ำเขต/ทิ้งใส่ถังบ้านคนอื่น
- นโยบาย “บ้านนี้ไม่เทรวม” ของกรุงเทพมหานคร (กทม.) ชวนแยกขยะลดค่าธรรมเนียมเหลือ 20 บาทต่อเดือน (จากปกติ 60 บาท)
ทำไมรถเก็บขยะถึงไม่มาเก็บขยะที่หน้าบ้าน
การนำถังขยะมาตั้งหน้าบ้านเพื่อให้รถขยะเทศบาลหรือ อบต. มาเก็บ เป็นการขอใช้บริการสาธารณะของท้องถิ่น ซึ่งต้องมีการทำเรื่องขออนุญาต ลงทะเบียน และจ่ายค่าธรรมเนียมการเก็บขยะตามข้อบัญญัติท้องถิ่น กรณีที่รถขยะไม่มาเก็บขยะในจุดที่เราวางถังเอาไว้ เช่น หน้าบ้าน ปากซอย ฯลฯ อาจเกิดจากสาเหตุ
- ไม่ได้ทำการลงทะเบียน และจ่ายค่าเก็บขยะรายปี
- หน่วยงานท้องถิ่นไม่ทราบว่ามีผู้อยู่อาศัยใหม่ในพื้นที่ (มักเจอในกรณีบ้านปลูกใหม่ หรือมีโครงการเกิดใหม่)
- กรณีของหมู่บ้านที่เก็บค่าขยะรวมกับค่าส่วนกลาง หากนิติบุคคลยังไม่จ่ายค่าเก็บขยะให้ครบถ้วน ก็จะไม่มีรถเข้าไปจัดการเก็บขยะทั้งหมู่บ้าน
- เกิดจากการบริหารจัดการภายในของนิติบุคคลโครงการที่กำหนดให้มี “จุดทิ้งขยะรวม” (Centralized Dumpster) เพื่อลดปัญหาภาพลักษณ์ กลิ่นเหม็น และคราบน้ำขยะสกปรกบนถนนหน้าบ้าน
- ปัจจัยเรื่องความเป็นส่วนตัวของถนนในโครงการ (Private Road) ที่เทศบาลอาจไม่ได้รับอนุญาตให้เข้ามาจัดเก็บถึงหน้าบ้านในบางกรณี
- กฎหมายท้องถิ่นบางแห่งอาจมีข้อกำหนด ในการเข้าถึงของระบบสาธารณูปโภคที่ไม่เหมือนกัน จำเป็นต้องเช็คกับทางเทศบาล หรือ อบต. ของพื้นที่นั้นๆอีกครั้งครับ
สำหรับโครงการจัดสรรใหม่ๆ ที่พัฒนาโดย Developer ชั้นนำ มักจะมีการออกแบบให้บริเวณหน้าบ้านมีถังขยะแยกเอาไว้ให้เรียบร้อย เพื่อที่ลูกบ้านแต่ละหลังจะได้มีความสะดวกในการใช้งาน สามารถทิ้งขยะส่วนตัวได้จากด้านใน และเจ้าหน้าที่ก็เปิดเก็บจากด้านนอกได้เลย
ทั้งนี้ ในบางโครงการที่ไม่ได้มีการเตรียมถังขยะหน้าบ้านเอาไว้ให้ก็มีครับ โดยขึ้นอยู่กับหลายๆปัจจัย เช่น
- งานดีไซน์ : บางครั้งการออกแบบฟังก์ชันบ้านอาจไม่มีพื้นที่ว่าง ให้สามารถมีถังขยะหน้าบ้านได้ หรือใส่ไปแล้วไม่สวย ผิดคอนเซ็ปต์ ทางผู้ออกแบบก็อาจไม่ได้ใส่มาให้แต่แรก (มีบ้างแต่น้อยครับ ส่วนใหญ่เค้าจะเน้นออกแบบให้มีฟังก์ชันที่เอื้อต่อการอยู่อาศัยได้สะดวกสบาย และครบครันที่สุดมาแต่แรกอยู่แล้ว
- การบริหารจัดการของโครงการ : จะเกิดได้ในกรณีที่ผู้ออกแบบอาจเตรียมจุดทิ้งขยะรวม เอาไว้จุดใดจุดหนึ่งภายในโครงการ เพื่อให้เกิดทัศนียภาพหน้าบ้านที่สวยงาม และง่ายต่อการจัดเก็บขยะของเจ้าหน้าที่ ซึ่งไม่ต้องขับผ่านหน้าบ้านทุกหลังให้ถนนเลอะเถอะ ส่วนใหญ่จะพบมากในโครงการประเภทโฮมออฟฟิศ หรืออาคารพาณิชย์ ที่เป็นรูปแบบการทำธุรกิจได้ และมีขยะที่ต้องจัดการมากกว่าโครงการอยู่อาศัยทั่วไป
ทำไมรถเก็บขยะถึงไม่เก็บขยะบางชิ้น
รถเก็บขยะมักไม่เก็บขยะบางประเภท เพราะกฎระเบียบการแยกขยะ, ข้อจำกัดของเครื่องจักร, หรือประเภทของขยะที่ไม่ใช่ขยะทั่วไป เช่น กิ่งไม้ขนาดใหญ่, เฟอร์นิเจอร์, ขยะอันตราย, หรือเศษวัสดุก่อสร้าง สิ่งเหล่านี้เจ้าหน้าที่จะไม่ได้เก็บไปด้วย เพื่อป้องกันระบบเครื่องจักรบดอัดเสียหาย
หากบ้านไหนต้องการจะทิ้ง ก็ต้องมีวิธีการแยกขยะให้ถูกต้อง เพื่อช่วยให้เจ้าหน้าที่ทำงานง่ายขึ้น เช่น ย่อยกิ่งไม้ให้เป็นชิ้นเล็กก่อนใส่ถุงขยะ หรือนำขยะที่ยังพอมีประโยชน์ไปขายกับร้านรับซื้อของเก่า หรือนำไปบริจาคแทนการทิ้ง เป็นต้น
ปัญหาเพื่อนบ้านทิ้งขยะล้ำเขต/ทิ้งใส่ถังบ้านคนอื่น
อย่างที่เราเกริ่นไปในช่วงแรกแล้วว่า คนที่จะได้ขยะมาตั้งหน้าบ้านเค้าจะต้องลงทะเบียนกับ อบต. หรือเทศบาล และจะต้องจ่ายค่าธรรมเนียมการเก็บขยะทุกปี
ซึ่งการที่มีถังขยะมาตั้งอยู่หน้าบ้านใคร เจ้าของบ้านก็จะต้องมีหน้าที่รับผิดชอบ ดูแลไม่ให้สูญหาย และมักจะต้องดูแลรักษาความสะอาด ให้หน้าบ้านตัวเองดูเรียบร้อยสวยงามอยู่เสมอ
ลองคิดดูนะครับว่า หากมีคนอื่นเอาขยะเหม็นเน่ามาทิ้งโดยไม่ได้รับอนุญาต เช่น พวกของสด ซีฟู๊ด ซากพืชซากสัตว์ นอกจากกลิ่นเน่าจะเหม็นรวบกวนเจ้าของบ้านและเพื่อนบ้านโดยรอบแล้ว ยังส่งผลให้ถังขยะล้นหรือเต็มเร็วอีกด้วย
ซึ่งการที่เพื่อนบ้านทิ้งขยะล้ำเขต หรือนำขยะมาทิ้งในถังหน้าบ้านผู้อื่น ถือเป็นการละเมิดสิทธิ์และสามารถเอาผิดทางกฎหมายได้ ทั้งโทษปรับตาม พ.ร.บ. รักษาความสะอาดฯ และกฎหมายอาญา โดยสามารถเจรจา แจ้งนิติบุคคล หรือแจ้งความดำเนินคดีหากยังกระทำผิดซ้ำ
สามารถสรุปแนวทางแก้ปัญหาได้เบื้องต้นดังนี้
- เจรจาพูดคุย : เบื้องต้นควรเข้าไปพูดคุยด้วยความสุภาพ เพื่อชี้แจงปัญหาและขอความร่วมมือให้ทิ้งขยะในเขตบ้านตัวเอง
- ติดตั้งป้ายแจ้งเตือน : ติดป้ายชัดเจนที่ถังขยะหรือหน้าบ้าน เช่น “ถังขยะส่วนบุคคล ห้ามนำขยะภายนอกมาทิ้ง” หรือป้าย “ห้ามทิ้งขยะหน้าบ้านผู้อื่น ปรับ 2,000 บาท”
- แจ้งนิติบุคคล : หากอยู่ในหมู่บ้านหรือคอนโด ให้รวบรวมหลักฐาน เช่น ภาพถ่ายหรือคลิปวิดีโอ เพื่อแจ้งนิติบุคคลให้จัดการตามกฎระเบียบของโครงการ
- แจ้งหน่วยงานท้องถิ่น : หากยังไม่หยุดการกระทำ ให้แจ้งเทศบาลหรือ อบต. เข้ามาดูแลเรื่องมลพิษ
ดำเนินคดีทางกฎหมาย :
- กฎหมายอาญา มาตรา 389 : ผู้ใดฝ่าฝืนข้อบังคับทิ้งขยะหรือสิ่งปฏิกูลในที่สาธารณะ หรือทิ้งใส่บ้านคนอื่น มีโทษจำคุกไม่เกิน 1 เดือน หรือปรับไม่เกิน 10,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
- พ.ร.บ.รักษาความสะอาดฯ : การทิ้งขยะในที่ดินผู้อื่นมีความผิด
หลักฐานที่ควรเตรียม :
- ภาพถ่าย หรือคลิปวิดีโอตอนเพื่อนบ้านทิ้งขยะ
- ภาพถ่ายขยะที่ล้น หรือสร้างความรำคาญ
- พยานบุคคล (ถ้ามี)
นโยบาย “บ้านนี้ไม่เทรวม” ของกรุงเทพมหานคร (กทม.)
นโยบาย “บ้านนี้ไม่เทรวม” ของกรุงเทพมหานคร (กทม.) ชวนแยกขยะลดค่าธรรมเนียมเหลือ 20 บาทต่อเดือน (จากปกติ 60 บาท) สำหรับครัวเรือนที่แยกขยะเศษอาหารและขยะทั่วไป โดยต้องลงทะเบียนผ่านแอปพลิเคชัน BKK WASTE PAY หรือที่ฝ่ายรักษาความสะอาดฯ สำนักงานเขต เริ่มใช้สิทธิ์ได้จริงตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2568 เป็นต้นไป
รายละเอียดโครงการและขั้นตอน :
- เงื่อนไข : ต้องคัดแยกขยะ 4 ประเภท (เศษอาหาร, รีไซเคิล, ทั่วไป, อันตราย)
- วิธีสมัคร :
- ดาวน์โหลดแอปฯ BKK WASTE PAY
- ลงทะเบียนรับสิทธิ์ลดค่าธรรมเนียม
- ถ่ายรูปภาพหลักฐานการคัดแยกขยะส่งผ่านแอปฯ
- สิทธิประโยชน์ : จ่ายค่าเก็บขยะเพียง 20 บาท/เดือน จากอัตราปกติ 60 บาท (หรือลดลงจากอัตราปรับขึ้นใหม่)
เป็นอย่างไรบ้างครับกับบทความ ‘ปัญหาการทิ้งขยะในหมู่บ้าน’ ที่หลายๆคนอาจมองข้ามว่าเป็นเรื่องเล็กๆ แต่สำหรับคนที่เค้าได้รับผลกระทบจากความมักง่ายของผู้อื่น มันกลับไม่ใช่เรื่องเล็กๆเลย เผลอๆอาจบานปลายจนกลายเป็นปัญหาใหญ่เลยก็ได้ อย่างว่าเลยครับ ผมชอบประโยคนี้มากที่ว่า
..ไม่มีใครอยากให้หน้าบ้านตัวเองเป็นที่ทิ้งขยะของชุมชน
ในฐานะพลเมืองคนหนึ่งในชุมชน หรือเพื่อนบ้านร่วมโครงการเดียวกัน เราทุกคนควรมีความรับผิดชอบและปฏิบัติตามกฎระเบียบโดยไม่ล้ำเส้นกัน เพื่อลดปัญหาและอาศัยอยู่ร่วมกัน เป็นเพื่อนบ้านและคนในชุมชนที่ดีร่วมกันต่อไป
หวังว่าจะเป็นประโยชน์และเป็นข้อคิด สำหรับใครได้ไม่มากก็น้อยนะครับ สำหรับวันนี้ขอบคุณมาก ไว้เจอกันใหม่ในบทความหน้าฮะ
